Zoet & Toet

Bij zoet past zoet. Zeker als dat zoet een dessert is, als slot van een speciaal etentje. Een toetje op zich is al een feest, maar het wordt extra bijzonder met een dessertwijn erbij. En er zijn veel verrassende, verrukkelijke combinaties te bedenken.

Om het beste uit de combinatie toet en wijn te halen, is er één belangrijke tip: voorkom dat het geheel te zoet wordt. Dus als de wijn uitgesproken zoet smaakt, houd het gerecht dan friszoet. Bijvoorbeeld door er géén extra poedersuiker over te strooien of door in plaats van gezoete, nu eens ongezoete slagroom erbij te geven. Het totaal blijft dan beter in balans. Bij extreem zoete toeten vallen zelfs de zoetste wijnen in het niet.

Bavarois & co

Mousse, bavarois, custard, pudding en roomijs zijn er in veel smaken, variërend van een frisse sinaasappelbavarois tot een krachtige chocolademousse met specerijen. Wat structuur betreft lijken deze desserts op elkaar: ze zijn zacht en romig. De meeste zoete wijnen zijn zacht en rond, dus dat combineert makkelijk. Voor de 1+1=3-sensatie kun je nu op de aroma’s gaan letten en zoeken naar een wijn die dezelfde aroma’s heeft als het gerecht. Soms lukt dat.

Bavarois, mousse, pudding, roomijs – aroma’s	Zoete wijntip
Amandel	Verduzzo unoaked – Pass the cookies! Vin Santo
Bitterkoekjes	Moscatel Muscat Verduzzo unoaked – Pass the cookies! Vin Santo
Chocolade, wit	Rivesaltes Ambré Banyuls blanc
Chocolade, donker	Moscatel PX-sherry
Citrus	Riesling beerenauslese, Eiswein
Exotisch fruit als passievrucht, mango	Jurançon Moelleux
Geel/oranje fruit als perzik, ook mango	Coteaux du Layon (Chenin Blanc)
Gember	Gewurztraminer
Rood fruit	Fruitige Banyuls Black Muscat Brachetto d’Acqui
Rozijn	Moscatel Cream Sherry
Vanille, custard	Chenin Blanc Muscat de Frontignan, de Rivesaltes enz
Walnoot	Moscatel Aged Tawny Port Cream Sherry

Een gelei, ‘drilpudding’, is ook zoet, maar wat steviger van structuur. Daarbij past een zoete wijn met iets meer bite of eentje met koolzuur, bijvoorbeeld een rosé champagne demi-sec. In een trifle worden custard, vers fruit en jelly gecombineerd. Verrukkelijk met een Sauternes of Monbazillac.

Vers fruit

Verse vruchten en salades van vers fruit zijn populaire nagerechten. Lekker en licht en,wat ook meespeelt, vers fruit voelt minder zondig dan suikerrijke toetjes. Dat wordt weer een beetje anders als je er een dessertwijn bij drinkt. Niet alleen vanwege de wijn, maar ook omdat vers fruit vaak net niet zoet genoeg is om een harmonieus geheel met de zoetere dessertwijn te vormen. In dit geval kun je beter een milddroge of lichtzoete wijn kiezen of het fruit op smaak brengen met bijvoorbeeld suiker, honing, gembersiroop of ingekookte aceto balsamico.

Puur fruit	Droge of lichtzoete wijn	Puur fruit + garnituur	Zoete wijn
Aardbei	Riesling	Aardbeien met aceto balsamico en poedersuiker	Pinot Gris d’Alsace Vendanges tardives
Ananas	Muscat d’Alasce	Gegrild met poedersuiker	Botrytised Semillon
Appel	Appelcider Asti Spumante	Appelmoes met kaneel	Moscatel Tokaji Aszú
Druif	Clairette de Die Moscato d’Asti	Druivencompote	Muscat de Beaumes de Venise
Framboos	Prosecco	Frambozengelei	Champagne Rosé demi-sec Black Muscat
Kers	Mollige Merlot	Kersenbonbon	Ruby Port Banyuls, fruitige stijl
Lychee	Gewurztraminer	Lychee gedoopt in chocolade witte	Gewurztraminer d’Alsace Vendanges tardives
Perzik, mango	Jurançon sec	Gegrild oranje fruit	Jurançon Moelleux

Grand dessert

Een tafel vol met zoet. Chocoladetaart, vanilleijs, fruitsalade, kwarktaart, notencake… Een en al feest, maar als wijn heb je het bij zoveel uiteenlopende smaken moeilijk. Een halfzoete wijn met wat frissigheid is de beste keus, die past bij bijna alles. Denk aan een Riesling Auslese of Asti Spumante.

Mix & Match

Door zelf te mixen kun je een ‘wijn’ maken die perfect past bij je dessert. Denk bijvoorbeeld aan een basis van witte wijn waaraan je een scheut crème de cassis toegevoegt voor bij een salade van zomervruchten. Of witte (mousserende) wijn met amaretto voor bij amandelgebak, oliebol en appelbeignet.

Welk dessert bij deze wijn?

Zoete wijnen zijn leuk om cadeau te geven en te krijgen. Wel handig als je weet hoe hij smaakt en waar hij bij past. Tip: als je hem zelf weggeeft, hang dan een mooi label met de smaak en serveertip om de hals van de fles. Cadeau compleet.

Wijn	Smaak	Lekker bij
Banyuls Rood ook: Maury	rood fruit, kracht, zacht	chocolade met of zonder rood fruit
Banyuls Wit	gedroogd fruit, kracht, zacht	tiramisu, cappucinomousse, witte chocolade
Botrytised Semillon	mollig, abrikoos(confiture), kokos	oranje-vruchtenvlaai, tarte tatin
Brachetto d’Acqui	mousserend, zoet, rood fruit, geurig	bosvruchten(taart) en/of (chocolade)ijs
Cider	mousserend, rins, appel, peer	flensje, appeltaart, appelbeignet
Clairette de Die	mousserend, druivig, off-dry tot halfzoet	tarte tatin, gevulde appel
Coteaux du Layon	rijk, honing, fluweel, complex	geflambeerd citrusfruit, cheesecake
Eiswein	intens, exotisch, friszoet	vers (geroosterd) fruit, ijs
Jurançon Moelleux	friszoet, exotisch, pittig	exotisch fruit, blanc manger, gemberparfait
Muscat de Beaumes de Venise, Frontignan, Rivesaltes, etc.	druivig, vol, zacht, zoet	ijs, fruit, niet te zoete taart
Prosecco	mousserend, friszoet, fruitig	sorbetijs, fruit
Pedro Ximénez/ PX-sherry, Moscatel	dik, rijk, zwart, rozijn, vijg	chocolade met specerijen, spekkoek, kopje espresso
Port, ruby	rood fruit, kracht, zacht	desserts met chocolade en/of rood fruit
Port, ruby	gedroogd fruit (vijg, dadel), noten, kracht, zacht	notenijs, dadelcake, mokkaparfait
Recioto della Valpolicella	vol, rijk, rijp fruit	kruidige rood-fruit-desserts
Riesling Auslese ook Beerenauslese, Vendange Tardive	mollig, friszoet, fijn zuur, opwekkend	fijne desserts met appel, met ananas, aardbeien, knapperig gebak met room
Sauternes ook: Barsac, Monbazillac etc.	velours, honing, oranje fruit, noten	pijnboompittentaart, amandelijs, exotische desserts
Tokaji Aszú	rond, gedroogd fruit, noten, spannend zoet-zuurspel	abrikozentaart, crème brulée, soufflé met gekonfijt fruit
Vin Santo	zoet met rins kantje, rozijn, noot	cantuccini (Italiaanse koekjes), kletskoppen, wentelteefjes

Muscat, Moscato, Moscatel
Er is geen een wijn waarin je zo duidelijk druiven proeft als in een muskaatwijn. Hij ruikt en smaakt naar de rijpe muskaatdruiven die je uit de hand eet. Er bestaan verschillende soorten muskaatdruiven en ook diverse muskaatwijnen. Bijvoorbeeld de zoete, goudgele Muscat de Beaumes de Venise uit Frankrijk die heel goed bij allerlei romige desserts met geel en oranje fruit past. Of de mousserende, laag alcoholische Moscato d’Asti uit Italië die het bij vers fruit goed doet. De amberkleurige, krachtige Moscatel uit Spanje is echt een wijn om met een notentaart of chocoladetoetje te combineren.

Anti-zoet

Geen zin in zoet-zoet? Ga dan voor een lichte, frisse dessertwijn als een mousserende rosé, wel fruitig en frivool maar niet mierzoet. Dat geldt ook voor sommige Rieslings, droge Muscats en appel- en perencider. De geurige aroma’s van het fruit geven een zoete smaakindruk, maar de wijn zelf blijft lekker fris hangen.

Sweet sensations

Cheesecake met ananas	Jurançon Moelleux
Crème Brûlée	Tokaji Aszú
Flensjes	Cider
Kersenbonbons	Maury
Limoensorbet	Prosecco
Mangobavarois	Coteaux du Layon
Mokkamousse	Aged Tawny Port
Notentaart	Vin Santo
Rood-fruit-soep	Brachetto d’Acqui
Spekkoek	PX sherry
Tiramisu	Cream sherry of Moscatel
Trifle	Sauternes
Verse aardbeien	Riesling Auslese
Zabaglione	Verduzzo

---

© Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Tekst door Magda van der Rijst.